Mayın imhasında fareler yardım ediyor
Türkiye-Suriye sınırındaki mayınların temizlenmesi konusu, son birkaç haftadır ülkenin en büyük gündem maddesi.
Bölgenin mayından temizlenmesine ilişkin yasa TBMM’de kabul edilmiş de olsa, iktidtar ve muhalefet arasında, mayın temizlemenin “yöntemleri” ve temizlenmiş arazinin “ne yapılacağı” konusundaki tartışma bitmedi.
Türkiye “ihaleyi nasıl yapmalı, kime vermeliyiz” diye tartışadursun, mayın temizleme konusundaki en ilginç ve sıra dışı haber, Tanzanya’dan geldi.
Bir araştırmacı, Tanzanya’da yedi yıllık çalışmanın ardından, fareleri mayın temizleme konusunda eğitmeyi ve kullanmayı başardı.
“Kahraman fareler” adını verdiği araştırmada Bart Weetjens, farelerin üstün koku alma yeteneklerini mayınların bulunmasında kullanıyor.
HEM PLASTİK, HEM METAL MAYINI BULUYORLAR
Daha önce, mayın temizleme işinde iyi koku alan köpekler kullanılmıştı. Ancak fare kullanma yöntemi, köpeklerden çok daha uygun; Çünkü mayınlar, kimi zaman köpeklerin ağırlıkları nedeniyle patlıyor. Oysa mayınları koklayarak arayan fareler o kadar küçük ki, ağırlıkları mayınları patlatmıyor. Ve mayın arama ve bulma işlemi sırasında, hiç fare ölmüyor.
Üstelik fareler, hem plastik, hem de metal mayını bulabiliyorlar.
Mayın bulmak konusunda farelerin eğitimine, hayvanlar 5 haftalıkken başlanıyor. İlk eğitim “sosyalleşme” oluyor. Bu eğitimde, fareler ıslak çimenden, hareket halindeki bir kamyona kadar, çok çeşitli mekanlarda tutuluyor. Böylece, değişik yerlere alışmaları, ilerde farklı bir ortama girdiklerinde ürkmemeleri sağlanıyor. Eğiticileri dışında, başka insanlarla da karşılaşmaları sağlanıyor. Bunun amacı da, yine mayın arama sırasında hiç tanımadıkları bir kişiyle çalışmalarına, ürkmemelerine olanak sağlanması. Ardından da “yiyecek ödülü” yani bir muz ya da fıstık karşılığında, farelerin mayınları belirlemesi üzerinde çalışılıyor.
